Phân tích bài thơ chiều tối của Hồ Chí Minh

Chủ nhật , 05/04/2015, 14:04 GMT+7
Hồ Chí Minh-nhà lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam là người đã đưa con thuyền cách mạng Việt Nam đi đến bờ bến thắng lợi.Bên cạnh đó Hồ Chí Minh cũng đóng góp rất nhiều cho nền văn học nước nhà với nhiều thể loại văn chính luận,thơ,bút ký.Trong đó tiêu biểu là tập thơ Nhật ký trong tù

Trên đường đi đày từ nhà tù Tĩnh Tây đến nhà tù Thiên Bảo bác đã sáng tác một chùm năm bài thơ và “Chiều tối” là bài thứ ba trong chùm thơ ấy,cũng là bài thơ số ba mốt trong tập “Nhật kí trong tù”.Bài thơ là bức tranh vẽ cảnh hoàng hôn qua con mắt nhìn của người tù đang bị gông cùm và bị áp giải qua một vùng sơn dã

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,

Cô vân mạn mạn độ thiên không;

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn,lô dĩ hồng.”

 

Dịch:“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

           Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;

           Cô em xóm núi xay ngô tối,

           Xay hết,lò than đã rực hồng.”

Buổi chiều tối thường là thời gian kết thúc công việc để trở về với gia đình,nhưng hình ảnh hoàng hôn buổi chiều cũng dễ mang lại  cho con người những cảm xúc cô đơn,tịch liêu

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;”

Hình ảnh cánh chim hiện ra cho ta thấy sự mệt mỏi sau một ngày dài,đang bay “về rừng tìm chốn ngủ” báo hiệu một ngày sắp tàn.Người tù phải chuyển lao từ sáng sớm,đầy gian truân vất vả khi trên người là gông cùm,là xiềng xích đến chiều tối vẫn chưa được nghỉ ngơi.Không có từ ngữ nói lên sự vất vả nhưng chỉ bằng một cánh chim bay mỏi đã lột tả được hết tất cả sự mệt nhọc trên chặng đường

Giữa thiên nhiên bao la dường như tất cả đều dừng lại chỉ có một “chòm mây” lững lờ nhẹ trôi.Chòm mây làm nổi bật lên sự êm ả,yên ắng của buổi chiều.Một chòm mây cô đơn,lẻ loi trôi trên bầu trời,cũng như sự cô đơn,độc hành của Bác.Trong hoàn cảnh ấy Bác vẫn có tâm thái ung dung,vẫ hòa mình với thiên nhiên và cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên,hơn nữa còn thể hiện được khao khát được như cánh chim kia quay về tổ quốc,như đám mây kia được trôi trên nền trời tự do.Một cánh chim,một chòm mây cũng làm nên những vẫn thơ tuyệt vời

“Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết,lò than đã rực hồng.”

Đang trong cảnh cô đơn,quạnh quẽ bỗng dưng xuất hiện con người.Hình ảnh cô thôn nữ xuất hiện làm cho bức tranh chiều tối trở nên sinh động,vui tươi hơn.Thiên nhiên dường như đã lui hết về sau làm nền cho con người làm toàn cảnh bức tranh trở nên ấm áp,khỏe khoắn và gần gũi hơn.Sự vận động của hình tượng thơ khiến người đọc có thể mường tượng ra hình ảnh của chiếc cối xay ngô,với âm điệu nhịp nhàng.Vòng quay ấy dường như cũng là vòng quay của thời gian,mang theo cả hơi thở của sự sống.Khi vòng quay của chiếc cối xay ngô dừng lại thì cũng là lúc kết thúc một ngày.Hình ảnh lò than sáng rực hồng chính là trung tâm của bài thơ.Bài thơ không kết thúc trong cảnh màn đêm bao phủ mà kết thúc trong sự ấm áp,trong ánh sáng rực hồng của lò than.Ánh sáng tỏa ra từ bếp lửa,từ cuộc sống bình dị của người lao động.Ánh sáng của niềm tin của sự lạc quan hướng về phía trước và cũng tạo nên vẻ đẹp lãng mạn cách mạng cho bài thơ

Bài thơ “chiều tôi” là bài thơ tiêu biểu cho nét đẹp cổ điển và hiện đại trong thơ Hồ Chí Minh.Bài thơ chỉ miêu tả đơn giản về cảnh thiên nhiên khi chiều tối và hoạt động của con người “xóm núi” nhưng ẩn chứa trong đó là nỗi niềm khao khát tự do.Đồng thời cũng thể hiện tình yêu thiên nhiên,hòa mình vào thiên nhiên của Bác.

 

Nguồn: